Co planuje rząd?
Zakup lub sprzedaż mieszkania to dla wielu Polaków jedna z najważniejszych decyzji finansowych w życiu. Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) chce zmienić zasady działania pośredników nieruchomości, aby zwiększyć przejrzystość usług i wzmocnić bezpieczeństwo obrotu. Założenia projektu nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami trafiły do wykazu prac rządowych — to sygnał, że zmiany mogą wejść w życie w perspektywie najbliższych miesięcy lub lat, po przejściu przez Sejm i Senat.
Jak podkreśla wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski, korzystanie z pośrednika powinno być gwarantem prawidłowości transakcji, a warunki współpracy muszą być jasne i klarowne — nie ukryte w drobnym druku umowy.
Poniżej omawiamy najważniejsze elementy projektu i praktyczne konsekwencje dla osób kupujących, sprzedających oraz biur nieruchomości. Informacje opieramy na komunikacie resortu oraz relacjach prasowych (money.pl / PAP).
Zakaz „podwójnej prowizji” — o co chodzi?
Jednym z kluczowych postulatów jest zakaz pobierania wynagrodzenia jednocześnie od kupującego i sprzedającego w tej samej transakcji. Dziś na rynku spotyka się modele, w których pośrednik reprezentuje formalnie jedną stronę, ale realnie pobiera opłaty od obu — co rodzi pytania o konflikt interesów: czyjej transakcji faktycznie broni agent?
Według MRiT nowe przepisy mają:
- ograniczyć ryzyko konfliktu interesów,
- wzmocnić rolę pośrednika jako podmiotu działającego na rzecz klienta, z którym zawarł umowę,
- przeciwdziałać praktykom nakłaniania do podpisywania umów pośrednictwa osób, które w ogóle nie chcą korzystać z takiej usługi.
Dla kupującego i sprzedającego oznacza to potencjalnie większą jasność: wiesz, kto jest „Twoim” pośrednikiem i od kogo — a nie od dwóch stron naraz — pobiera wynagrodzenie.
Minimalny zakres obowiązków pośrednika
Projekt przewiduje katalog czynności, za które pośrednik odpowiada niezależnie od zapisów w umowie. Nawet jeśli w kontrakcie zapisano mniej, ustawa wymusi realizację minimalnego pakietu usług. To ważna zmiana dla konsumentów: trudniej będzie „sprzedać” samą publikację ogłoszenia jako pełne pośrednictwo przy pełnej prowizji.
Ogłoszenia bez umowy z właścicielem — koniec?
Resort chce zaostrzyć zasady publikowania ofert:
- pośrednik nie będzie mógł zamieszczać ogłoszeń bez wcześniejszej umowy z właścicielem nieruchomości,
- każda taka oferta będzie musiała być wyraźnie oznaczona jako pochodząca od pośrednika.
To odpowiedź na częsty problem rynku wtórnego: oferty „widmo”, zdjęcia z innych portali, mieszkania wystawione bez wiedzy właściciela. Kupujący tracą czas, a sprzedający bywają zaskoczeni, że ich adres krąży w internecie.
Więcej kontroli — Inspekcja Handlowa
Projekt zakłada rozszerzenie kompetencji Inspekcji Handlowej. Kontrolerzy mają m.in. sprawdzać, czy pośrednicy:
- rzetelnie informują klientów o zakresie usług,
- zapewniają przejrzystość umów,
- wykonują ustawowy zakres obowiązków,
- nie pobierają wynagrodzenia od obu stron tej samej transakcji,
- nie uzależniają prezentacji mieszkania od wcześniejszego podpisania umowy pośrednictwa,
- publikują ogłoszenia zgodnie z nowymi wymogami.
Sankcje — kiedy pośrednik może stracić licencję na działalność
W projekcie przewidziano m.in.:
- kary pieniężne,
- nakazy zaprzestania określonych praktyk,
- w skrajnych przypadkach — zakaz wykonywania działalności w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.
To istotne usztywnienie rynku wobec podmiotów notorycznie łamiących zasady. Biura działające uczciwie mogą zyskać na zaufaniu klientów.
Co to zmienia dla sprzedającego mieszkanie?
Jeśli sprzedajesz z pośrednikiem:
- dokładnie czytaj umowę — kto jest stroną umowy pośrednictwa i ile wynosi prowizja,
- upewnij się, że agent ma podpisany kontrakt z Tobą, zanim wystawi ogłoszenie,
- po wejściu ustawy w życie — sprawdź, czy nie próbuje pobierać opłat także od kupującego w tej samej transakcji.
Jeśli sprzedajesz bez pośrednika, nadal masz pełną kontrolę nad kontaktem i kosztami. Na portalach takich jak Domplace.pl publikujesz ogłoszenie bez prowizji od transakcji — płacisz tylko za widoczność oferty. Poradnik: jak sprzedać mieszkanie bez pośrednika.
Co to zmienia dla kupującego?
Kupujący zyskają na większej przejrzystości: mniej ofert „pod kątem” agenta, który jednocześnie reprezentuje sprzedającego i liczy na prowizję od kupującego. Warto jednak pamiętać, że zmiany ustawowe nie zastąpią własnej czujności — nadal sprawdzaj księgę wieczystą, umowę przedwstępną i to, kto faktycznie jest właścicielem.
A co z portalami ogłoszeniowymi?
Projekt dotyczy głównie pośredników, nie portali typu Otodom czy Domplace. Portale są miejscem publikacji — to pośrednik (lub właściciel) odpowiada za legalność i prawdziwość oferty. Domplace.pl promuje model bez prowizji od transakcji i bezpośredniego kontaktu między stronami; zmiany w ustawie mogą dodatkowo wzmocnić zaufanie do ofert wystawianych bezpośrednio przez właścicieli.
Kiedy wejdą zmiany?
Projekt jest na etapie założeń rządowych — przed wejściem w życie musi przejść legislacyjną ścieżkę (projekt ustawy, konsultacje, Sejm, Senat, podpis prezydenta). Realistycznie licz się na miesiące, a nie tygodnie. Warto śledzić komunikaty MRiT i tekst ustawy, gdy zostanie opublikowany w Dzienniku Ustaw.
Podsumowanie
Planowana nowelizacja to jedna z największych zmian w regulacji pośrednictwa od lat. Kluczowe filary to: zakaz podwójnej prowizji, minimalny zakres usług, uczciwe ogłoszenia i ostrsza kontrola. Niezależnie od tego, czy kupujesz, sprzedajesz, czy prowadzisz biuro — przejrzystość na rynku mieszkań jest w interesie wszystkich stron.
Szukasz mieszkania lub chcesz wystawić ofertę bez pośrednika? Przeglądaj ogłoszenia · Dodaj ogłoszenie za darmo · Poradnik kupna mieszkania
